De manier waarop we naar buitenverlichting kijken, verandert. Waar lange tijd vooral werd gestuurd op lux-niveaus en gelijkmatigheid, komt er nu een belangrijke factor bij: kleurtemperatuur.
Met het nieuwe addendum op de Richtlijn Lichthinder zet de NSVV een duidelijke stap. Voor het eerst worden er richtinggevende grenswaarden voor kleurtemperatuur geïntroduceerd. Een ontwikkeling die perfect aansluit bij hoe wij bij Lumosa al naar verlichting kijken.
Van lichtniveau naar lichtkwaliteit
Tot nu toe lag de focus in richtlijnen vooral op hoeveel licht er wordt toegepast. Denk aan lux op het veld en candela richting de omgeving.
Maar licht is meer dan alleen intensiteit. Het spectrum van licht speelt een grote rol in hoe het wordt ervaren. En juist daar zit het verschil.
Hogere kleurtemperaturen bevatten meer blauw licht. Dat maakt het licht harder en feller. Het wordt sneller als storend ervaren en heeft meer impact op de omgeving. Lagere kleurtemperaturen voelen rustiger aan en sluiten beter aan bij hoe we licht van nature gewend zijn.
De NSVV bevestigt dit nu ook officieel.
Wat zegt de NSVV?
Met het nieuwe addendum wordt kleurtemperatuur een vast onderdeel van goed lichtontwerp. Dat is niet gebaseerd op gevoel, maar op een groeiende hoeveelheid wetenschappelijk onderzoek.
Uit die onderzoeken blijkt dat licht met een hoger aandeel blauw duidelijke effecten heeft op zowel mens als omgeving:
- het wordt sneller als hinderlijk ervaren door omwonenden
- het verstoort flora en fauna
- het vergroot de mate van skyglow
Daarmee verschuift de focus van alleen “voldoende licht” naar “het juiste licht op de juiste plek”.
Een ontwikkeling die we herkennen
Voor ons komt deze stap niet als verrassing.
Jarenlang werd bij sportverlichting vaak gekozen voor 5700K. Niet omdat dat beter was voor de omgeving, maar omdat het technisch gezien het hoogste rendement opleverde.
Die situatie is veranderd.
Vandaag de dag levert 4000K hetzelfde rendement. Daarmee vervalt de belangrijkste reden om voor hogere kleurtemperaturen te kiezen. Wat overblijft, is een duidelijke verbetering in comfort en impact. Minder storend licht, minder verstoring van de omgeving en een rustiger totaalbeeld.
Lichthinder is altijd een samenspel
Kleurtemperatuur is een belangrijke stap, maar het vertelt nooit het hele verhaal.
Lichthinder ontstaat door een combinatie van factoren. De richting van het licht, de positie van masten en de manier waarop armaturen worden ingesteld spelen allemaal een rol. Als één van die elementen niet klopt, heeft dat direct effect op de omgeving.
Daarom kijken we bij Lumosa altijd naar het totaal. Onze Corona-armaturen zijn ontwikkeld om licht zo gericht mogelijk toe te passen. In combinatie met een goed doordacht lichtplan ontstaat een gebalanceerd lichtbeeld, waarbij het veld optimaal verlicht is zonder dat de omgeving onnodig wordt belast.
Meten maakt het verschil
Wat in de praktijk vaak opvalt, is dat lichthinder zelden daadwerkelijk wordt gemeten.
Bij opleveringen wordt gecontroleerd of het veld voldoende licht krijgt en of de verdeling klopt. Maar de impact op de omgeving blijft vaak een aanname. Terwijl juist daar het verschil gemaakt kan worden.
Door lichthinder actief mee te nemen in metingen ontstaat inzicht. En met inzicht kun je bijsturen. Dat is de stap die nodig is om van voldoen aan eisen naar echt goed licht te gaan.
De nieuwe standaard voor buitenverlichting
Met het addendum maakt de NSVV duidelijk dat verlichting anders moet. Niet alleen functioneel, maar ook verantwoord.
Voor sportverlichting betekent dat dat er bewuster keuzes worden gemaakt. Niet alleen gericht op prestaties op het veld, maar ook op de impact daarbuiten.
Het project bij o.s.v. NiTA laat zien hoe dat eruit kan zien. Een lichtinstallatie die voldoet aan de eisen, maar tegelijkertijd rust brengt in de omgeving.
Samen naar beter licht
De nieuwe richtlijn is geen beperking. Het is een stap vooruit.
Een stap richting verlichting die beter aansluit op de omgeving.
Een stap richting slimmer energiegebruik.
En een stap richting een nieuwe standaard waarin kwaliteit en verantwoordelijkheid samenkomen.
Bij Lumosa werken we daar elke dag aan.
