Wat is een Energy Management Systeem (EMS)?

Een Energy Management Systeem (EMS) is een slim systeem dat energiedata meet, analyseert en aangesloten systemen intelligent aanstuurt. Het helpt om de beschikbare netcapaciteit efficiënt te benutten door energieverbruik en laadprocessen op elkaar af te stemmen. Zo voorkom je piekbelasting, benut je de beschikbare capaciteit optimaal en bereid je een woning of bedrijf voor op een steeds verder elektrificerende toekomst.

Steeds meer gebouwen wekken zelf energie op en gebruiken tegelijkertijd steeds meer elektriciteit. Elektrische auto's, warmtepompen, airco's en thuisbatterijen vragen allemaal om stroom, vaak op hetzelfde moment. Zonder slimme aansturing kan dat leiden tot onnodig hoge energiekosten, overbelasting van de netaansluiting of een inefficiënt gebruik van beschikbare energie.

Een EMS helpt om deze energievraag slim te organiseren. Door continu gegevens te verzamelen en systemen automatisch aan te sturen, zorgt het ervoor dat beschikbare energie en netcapaciteit zo efficiënt mogelijk worden benut.

Wat doet een Energy Management Systeem?

Een EMS verzamelt continu gegevens over de elektrische installatie, zoals:

• het actuele energieverbruik;

• de beschikbare netcapaciteit;

• het energieverbruik van aangesloten systemen;

• de beschikbare energie binnen het energiesysteem.

Op basis van deze informatie bepaalt het systeem hoe beschikbare energie zo efficiënt mogelijk kan worden ingezet.

In plaats van apparaten los van elkaar te laten werken, maakt een Energy Management Systeem van alle aangesloten installaties één slim energiesysteem.

Hoe werkt een EMS?

Een Energy Management Systeem bestaat uit drie stappen: meten, analyseren en aansturen.

1. Meten

Het EMS verzamelt continu gegevens uit de meterkast en van aangesloten apparaten. Daardoor weet het systeem precies hoeveel energie wordt verbruikt, opgewekt en teruggeleverd.

2. Analyseren

Vervolgens berekent het systeem hoeveel capaciteit beschikbaar is en welke apparaten op dat moment energie nodig hebben.

Daarbij kan het rekening houden met vooraf ingestelde voorkeuren, zoals:

• de elektrische auto moet morgenochtend volledig opgeladen zijn;

• laad zoveel mogelijk met zonne-energie;

• voorkom teruglevering aan het elektriciteitsnet;

• beperk piekbelasting.

3. Aansturen

Op basis van deze berekeningen stuurt het EMS aangesloten apparaten automatisch aan.

Zo kan het systeem bijvoorbeeld:

• het laadvermogen van een laadpaal aanpassen;

• een thuisbatterij laten laden of ontladen;

• overtollige zonne-energie benutten;

• energieverbruik spreiden over de dag.

Hierdoor wordt beschikbare energie efficiënter gebruikt zonder dat de gebruiker voortdurend hoeft in te grijpen.

Waarom wordt een EMS steeds belangrijker?

De manier waarop we energie gebruiken verandert snel.

Vroeger gebruikte een woning voornamelijk elektriciteit voor verlichting en huishoudelijke apparaten. Tegenwoordig komen daar vaak een elektrische auto, warmtepomp, zonnepanelen, airco en een thuisbatterij bij.

Deze apparaten vragen niet alleen veel vermogen, maar beïnvloeden elkaar ook.

Zonder slimme aansturing kunnen ze tegelijkertijd veel stroom gebruiken, terwijl er op een ander moment juist duurzame energie beschikbaar is die onbenut blijft.

Een Energy Management Systeem stemt deze energiestromen intelligent op elkaar af, zodat beschikbare energie en netcapaciteit zo efficiënt mogelijk worden benut.

Een praktijkvoorbeeld

Een bedrijf beschikt over meerdere laadpunten op het parkeerterrein. Rond 08.30 uur komen verschillende medewerkers tegelijk aan en sluiten hun auto aan. Tegelijkertijd stijgt het energieverbruik in het pand doordat verlichting, klimaatinstallatie en andere installaties worden ingeschakeld.

Een EMS meet continu hoeveel capaciteit beschikbaar is en stemt het laadvermogen van de laadpunten daarop af. Zo blijven alle auto's laden zonder dat de maximale capaciteit van de netaansluiting wordt overschreden.

Wat is het verschil tussen een EMS en load balancing?

Deze begrippen worden regelmatig door elkaar gebruikt, maar betekenen niet hetzelfde.

Load balancing richt zich op één specifieke taak: voorkomen dat een laadoplossing meer stroom gebruikt dan de netaansluiting aankan. Het laadvermogen wordt automatisch aangepast aan het beschikbare vermogen.

Een Energy Management Systeem kijkt veel breder. Afhankelijk van het systeem kan een EMS verschillende energieverbruikers en energiebronnen op elkaar afstemmen, zoals laadpalen, batterijen, zonnepanelen en warmtepompen.

Je kunt load balancing daarom zien als één van de functies binnen een Energy Management Systeem.

Welke apparaten kunnen samenwerken met een EMS?

Welke apparaten een EMS kan aansturen, verschilt per fabrikant en toepassing. Sommige systemen zijn gericht op complete gebouwen, terwijl andere zich specifiek richten op energiemanagement rondom laadinfrastructuur.

Afhankelijk van het systeem kunnen onder andere de volgende apparaten onderdeel uitmaken van een EMS:

• laadpalen;

• zonnepanelen;

• thuis- of bedrijfsbatterijen;

• warmtepompen;

• omvormers;

• slimme energiemeters.

Hoe meer systemen met elkaar communiceren, hoe beter beschikbare energie kan worden verdeeld.

Wat zijn de voordelen van een Energy Management Systeem?

Een EMS biedt verschillende voordelen voor zowel woningen als bedrijven.

Optimale benutting van de netaansluiting

Door energie slim te verdelen wordt de beschikbare capaciteit efficiënter gebruikt.

Lagere energiekosten

Het systeem kan energie verbruiken op momenten waarop deze het goedkoopst of lokaal beschikbaar is.

Meer gebruik van zonne-energie

Zelf opgewekte elektriciteit kan direct worden ingezet voor bijvoorbeeld het opladen van een auto of het laden van een batterij.

Minder piekbelasting

Door grote stroomverbruikers slim aan te sturen worden hoge vermogenspieken voorkomen.

Klaar voor de toekomst

Naarmate woningen en bedrijven verder elektrificeren, groeit ook de behoefte aan slimme energie-aansturing.

Heb je altijd een EMS nodig?

Nee. Wanneer je alleen een laadoplossing gebruikt en verder weinig grote stroomverbruikers hebt, is een volledig Energy Management Systeem niet altijd noodzakelijk.

Naarmate er meer apparaten bijkomen, zoals zonnepanelen, een batterij of meerdere laadpunten, neemt de meerwaarde van een EMS snel toe. Het systeem helpt dan om alle energiestromen efficiënt op elkaar af te stemmen en optimaal gebruik te maken van de beschikbare capaciteit.

De rol van een Energy Manager

Een Energy Management Systeem bestaat uit software die beslissingen neemt op basis van actuele energiedata. Om die gegevens te verzamelen is een Energy Manager nodig.

De Energy Manager vormt de verbinding tussen de meterkast, de energiemeter en de aangesloten apparaten. Hij verzamelt continu informatie over het energieverbruik en stuurt deze door naar het EMS. Op basis daarvan kan het systeem automatisch beslissingen nemen.

Je kunt de Energy Manager daarom zien als de ogen en oren van het Energy Management Systeem: zonder betrouwbare metingen kan het EMS geen slimme keuzes maken.

Hoe past Lumosa een EMS toe?

Een Energy Management Systeem kan op verschillende manieren worden ingezet. Sommige systemen sturen complete gebouwen aan, terwijl andere zich richten op slim energiebeheer rondom elektrisch laden.

Binnen het Lumosa Energy-ecosysteem is de Energy Manager ontwikkeld om laadoplossingen intelligent aan te sturen en optimaal gebruik te maken van de beschikbare netcapaciteit. Hierdoor kunnen één of meerdere laadpunten automatisch worden afgestemd op het beschikbare vermogen, waardoor veilig en efficiënt laden mogelijk blijft.

Naarmate het Lumosa Energy-ecosysteem verder wordt uitgebreid, vormt de Energy Manager de intelligente schakel tussen de verschillende energieoplossingen.

Conclusie

Een Energy Management Systeem helpt om beschikbare energie en netcapaciteit slimmer te benutten. Door continu te meten, analyseren en aangesloten systemen automatisch aan te sturen, voorkomt een EMS piekbelasting en maakt het efficiënter gebruik van beschikbare energie.

Naarmate woningen en bedrijven verder elektrificeren en de energievraag toeneemt, groeit ook de behoefte aan slim energiemanagement. Een EMS helpt om laadoplossingen en andere grote energieverbruikers efficiënt op elkaar af te stemmen en vormt daarmee een belangrijke bouwsteen voor een toekomstbestendig energiesysteem.