Wat kan jouw laadpaal allemaal? De technische termen uitgelegd

Je vergelijkt verschillende laadpalen en komt termen tegen als load balancing, 11 kW, MID-meter, OCPP en EMS. Maar wat betekenen ze precies? En belangrijker: welke functies heb je daadwerkelijk nodig?

De technische termen bij een laadpaal vertellen vooral iets over hoe snel je kunt laden, hoe het beschikbare vermogen wordt verdeeld, hoe laadsessies worden geregistreerd en hoe de laadoplossing met andere systemen kan samenwerken. Niet iedere functie is voor iedere situatie nodig. Een laadpaal thuis stelt bijvoorbeeld andere eisen dan een laadstation dat dagelijks door meerdere medewerkers of bezoekers wordt gebruikt.

In dit artikel leggen we de belangrijkste termen eenvoudig uit. Zo weet je waar je naar kijkt wanneer je verschillende laadoplossingen vergelijkt.

Wat betekent het laadvermogen van een laadpaal?

Het laadvermogen geeft aan hoeveel elektrisch vermogen een laadpaal maximaal aan een auto kan leveren. Dit wordt uitgedrukt in kilowatt (kW). Bij AC-laden kom je vooral laadvermogens zoals 3,7 kW, 7,4 kW, 11 kW en 22 kW tegen.

Een hoger getal betekent alleen niet automatisch dat je auto ook sneller wordt opgeladen. Bij AC-laden zijn drie onderdelen bepalend: het maximale vermogen van de laadpaal, de elektrische aansluiting en de boordlader van de auto.

Kan jouw auto bijvoorbeeld maximaal 11 kW AC-laden? Dan zal hij aan een laadpaal van 22 kW nog steeds met maximaal 11 kW laden.

Wil je bepalen welk vermogen bij jouw situatie past? Lees dan verder in 11 kW of 22 kW: welke laadoplossing past bij jou?

Wat betekent 1-fase of 3-fase laden?

Een woning kan een 1-fase- of 3-faseaansluiting hebben. Dat heeft invloed op het laadvermogen dat beschikbaar kan zijn voor een elektrische auto.

Bij een 1-faseaansluiting wordt de laadpaal via één fase gevoed. Bij een 3-faseaansluiting kan het vermogen over drie fasen worden verdeeld. Daardoor zijn hogere AC-laadvermogens mogelijk, mits zowel de installatie als de auto daarvoor geschikt zijn.

Je hoeft deze technische keuze niet zelf te maken. Voor de installatie van een laadpaal wordt gekeken naar de bestaande netaansluiting, de meterkast, de auto en het gewenste laadvermogen.

Meer hierover lees je in 1-fase of 3-fase: wat heb je nodig voor een laadpaal?

Wat is load balancing?

Load balancing zorgt ervoor dat een laadpaal rekening houdt met het elektriciteitsverbruik op de aansluiting en het laadvermogen daarop aanpast. Zo kan worden voorkomen dat de aansluiting wordt overbelast wanneer verschillende apparaten tegelijkertijd veel vermogen vragen.

Stel dat je auto aan het laden is en je zet thuis tegelijkertijd de inductiekookplaat, oven en warmtepomp aan. Zonder regeling kunnen al deze apparaten samen veel vermogen vragen. Met dynamische load balancing kan het laadvermogen van de auto tijdelijk worden verlaagd om binnen de beschikbare capaciteit van de aansluiting te blijven.

Daalt het overige elektriciteitsverbruik weer? Dan kan er, afhankelijk van de installatie, opnieuw meer vermogen beschikbaar komen voor de auto.

Load balancing maakt elektriciteit op zichzelf niet goedkoper. De functie is in de eerste plaats bedoeld om het beschikbare vermogen slim te verdelen en overbelasting te voorkomen.

Wil je precies weten hoe dit werkt? Lees dan Wat is load balancing?

Wat is een MID-meter?

Een MID-meter is een elektriciteitsmeter die voldoet aan de Europese Measuring Instruments Directive (MID). Zo'n meter kan worden gebruikt wanneer het belangrijk is om het energieverbruik van laadsessies nauwkeurig te registreren.

Dat is bijvoorbeeld relevant wanneer een werknemer thuis een elektrische bedrijfs- of leaseauto oplaadt en de geladen elektriciteit bij de werkgever moet worden gedeclareerd. Met een geschikte meetoplossing kan worden vastgelegd hoeveel energie voor het laden is gebruikt.

Niet iedere particuliere laadoplossing heeft zo'n meter nodig. Voor iemand die alleen zijn eigen privéauto thuis oplaadt, kan inzicht in het energieverbruik voldoende zijn. Zodra geregistreerde laadgegevens voor verrekening worden gebruikt, worden de eisen aan de meting belangrijker.

De Lumosa BASE Plus is voorzien van een MID-meter en is daarmee ontwikkeld voor situaties waarin registratie van het laadverbruik nodig is, zoals zakelijk thuisladen.

Wat is laadautorisatie?

Niet iedere laadpaal hoeft door iedereen gebruikt te kunnen worden. Laadautorisatie bepaalt wie toestemming krijgt om een laadsessie te starten.

Bij een laadstation op een bedrijfsterrein kan bijvoorbeeld gebruik worden gemaakt van RFID, waarbij een gebruiker zich met een laadpas of tag identificeert. De laadpaal controleert vervolgens of de gebruiker toestemming heeft om te laden.

Bij een privélaadpunt thuis kan zo'n controle minder belangrijk zijn, bijvoorbeeld wanneer de laadkabel alleen bereikbaar is op eigen terrein.

Welke vorm van autorisatie nodig is, hangt dus vooral af van waar de laadpaal staat en wie er gebruik van moet kunnen maken.

Wat is OCPP?

OCPP staat voor Open Charge Point Protocol. Het is een communicatieprotocol waarmee een laadstation informatie kan uitwisselen met een centraal beheersysteem, vaak een backoffice of Charge Point Management System (CPMS) genoemd.

Vooral bij zakelijke en openbare laadoplossingen is dat belangrijk. Via zo'n beheersysteem kunnen bijvoorbeeld laadpunten worden beheerd, gebruikers worden geautoriseerd en gegevens van laadsessies worden verwerkt.

Het voordeel van OCPP is dat het laadstation en het beheersysteem niet per definitie één gesloten systeem hoeven te vormen. Welke mogelijkheden beschikbaar zijn, hangt wel af van de OCPP-versie en van de implementatie door zowel het laadstation als het beheersysteem.

De Lumosa TRACK ondersteunt OCPP 1.6 en kan daardoor worden gekoppeld aan verschillende ondersteunde beheersystemen. Dat maakt TRACK geschikt voor zakelijke locaties waar beheer en registratie van laadpunten belangrijk zijn.

Wat is een Energy Management System (EMS)?

Een Energy Management System (EMS) kijkt breder dan alleen naar de laadpaal. Het brengt verschillende energiestromen binnen een woning of bedrijf samen en kan helpen om opwek, verbruik en opslag op elkaar af te stemmen.

Dat wordt steeds relevanter. Een elektrische auto is namelijk niet meer de enige grote elektrische verbruiker. Steeds meer gebouwen hebben ook zonnepanelen, een warmtepomp en een batterij.

Een EMS kan informatie uit verschillende onderdelen van zo'n energiesysteem gebruiken om energie slimmer aan te sturen. Welke functies mogelijk zijn, hangt af van het systeem, de aangesloten apparaten en de beschikbare meetgegevens.

Daar zit ook het verschil met load balancing. Load balancing richt zich specifiek op het verdelen van het beschikbare vermogen. Een EMS kan de energiehuishouding als geheel aansturen.

Wat betekent slim laden?

Slim laden is een verzamelnaam voor manieren waarop het laadmoment of laadvermogen automatisch wordt aangepast aan bepaalde voorwaarden.

Welke voorwaarden dat zijn, verschilt per systeem. Een laadoplossing kan bijvoorbeeld rekening houden met de beschikbare capaciteit van de aansluiting. Andere systemen kunnen het laden plannen op basis van ingestelde tijden of beschikbare energie.

Daarom zegt de term slim laden op zichzelf nog niet zoveel. Kijk bij het vergelijken van laadpalen vooral naar wat de slimme functie daadwerkelijk doet en welke apparatuur, software of koppelingen daarvoor nodig zijn.

Een laadpaal die als 'slim' wordt verkocht, beschikt namelijk niet automatisch over iedere vorm van energiesturing.

Wat is een CPMS?

Een Charge Point Management System (CPMS) is software waarmee één of meerdere laadstations centraal kunnen worden beheerd.

Voor een particuliere laadpaal is zo'n uitgebreid beheersysteem meestal niet nodig. Op zakelijke locaties kan het juist belangrijk zijn. Denk aan een bedrijf met meerdere laadpunten voor medewerkers, bezoekers en bedrijfsauto's.

Via een CPMS kunnen, afhankelijk van het gekozen systeem, bijvoorbeeld laadstations en gebruikers worden beheerd en gegevens van laadsessies worden verwerkt.

Het laadstation en het CPMS communiceren via een protocol zoals OCPP. OCPP is dus de communicatiestandaard; het CPMS is het systeem waarmee de laadpunten worden beheerd.

Welke functies heeft jouw laadpaal nodig?

Meer functies maken een laadpaal niet automatisch beter. Het gaat erom dat de laadoplossing past bij de plek waar je laadt en wat je ermee wilt doen.

Voor een thuislaadpaal zijn veilig laden, het juiste laadvermogen en een goede aansluiting op de woning de basis. Afhankelijk van je energiegebruik kan load balancing interessant zijn. Wil je zakelijk thuisladen en het laadverbruik registreren, dan kan een MID-meter belangrijk worden.

Op een zakelijke locatie spelen andere zaken. Daar zijn gebruikersbeheer, registratie van laadsessies, OCPP en een koppeling met een CPMS vaak relevanter.

En wordt de laadpaal onderdeel van een breder energiesysteem met bijvoorbeeld zonnepanelen, een batterij en andere grote verbruikers? Dan wordt ook de samenwerking met energiemanagement steeds belangrijker.

Kijk daarom niet naar de laadpaal met de langste lijst aan functies, maar naar de laadoplossing waarvan de techniek aansluit op jouw situatie.